ATB blesures

Welke groep ga je fietsen, lees hier meer

ATB blessures

Mountainbike Blessures en Verwondingen

De forse groei van het aantal sportblessures was kort geleden landelijk nieuws omdat uit een onderzoek was gebleken dat het ziekteverzuim na het weekend, als gevolg van sportblessures erg hoog was. Ook tijdens het mountainbiken ontstaan uiteraard blessures die gelukkig meestal meevallen maar helaas soms ook levensbedreigend kunnen zijn. Volgens een Duits onderzoek staat mountainbiken onder bikers zelf niet bekend als een gevaarlijke sport maar in de algemene opinie wordt de sport vreemd genoeg wel als gevaarlijk gezien. Er blijkt echter maar weinig systematisch onderzoek te zijn gedaan naar de gevaren van een dagje terreinrijden. Wij gingen zelf op (literatuur) onderzoek uit en via allerlei interessante artikelen op internetsites en in boeken, proberen we antwoord te geven op de vraag welke blessures het meest voorkomen. Daarnaast geven we een ‘crash course’ over hoe te handelen tijdens ongevallen onderweg.

De gevaren van het mountainbiken

In een Duitse studie uit het jaar 2000 is onderzoek gedaan naar de risicofactoren, het aantal blessures en de soort blessures die het meest voorkomen bij het mountainbiken. Van de bijna 4000 respondenten in het onderzoek bleek 10% minder dan een jaarervaring op de mtb te hebben en 50% meer dan vier jaar ervaring. 36% van de deelnemers aan het onderzoek bleek regelmatig aan wedstrijden mee te doen. In totaal werden over een periode van vier jaar ruim 8000 verwondingen gemeld door de respondenten. De meest voorkomende blessures staan vermeld in tabel 1. de zwaarte van de verwondingen bleek over het algemeen mee te vallen : 75% van de verwondingen waren niet ernstig en betroffen schaafwonden, kneuzingen of snijwonden waarbij minder dan een week niet gefietst kon worden. In 15% van de gevallen was er spraken van een middelzware blessure of verwonding. Door spierscheuringen of verstuikingen kon er over het algemeen 1 à 3 weken niet gefietst worden. In 10% procent van de gevallen was er spraken van een zware verwonding (breuken, gescheurde pezen, ontwrichtingen en hersenschuddingen) waardoor een noodgedwongen pauze van minimaal 3 weken moest worden ingelast en waarbij intensieve therapie of ziekenhuisopname noodzakelijk was. In totaal bleek bij de helft van alle ongevallen een bezoek aan de dokter noodzakelijk.

percentuele verdeling van    typische mountainbike-blessures
 Lichaamsdeel  Frequentie  Soort verwonding
 Knie en kuit  23.0 %  Wond schaafwond, kneuzing
 Boven en onderarm  22.0%  Wond schaafwond, kneuzing, breuk
 Handen en vingers  15.2%  Kneuzing en ontwrichting
 Heup en dijbeen  12.8%  Kneuzing en spierscheuring
 Hoofd  9.1%  Schaafwonden en hersenschudding
 Schouders  8.6%  Zware kneuzingen, breuk of ontwrichting
 Romp  6.3%  Kneuzingen
 Voet en enkel  3.0%  Verstuikingen

Risicofactoren

In het onderzoek werd ook gevraagd naar de situatie die tot het ongeval had geleid. In 44% van de gevallen werd de gladde ondergrond of een obstakel (rots, boomwortel, enz) als voornaamste boosdoener gezien, 34% van de rijders gaf aan zelf een inschattingsfout te hebben gemaakt en 33% van de ongevallen werd veroorzaakt door te hoge snelheid. Opvallend is dat minder dan 5% van de ongevallen werd veroorzaakt door botsingen met andere bikers, auto’s, andere objecten of technische defecten aan de fiets. Feit is ook dat bij alle ongevallen 15% van de verwondingen werd veroorzaakt door contact met de fiets : met name de pedalen (57%), het frame (13%) en het stuur (34%) zorgden voor de meeste blessures. Uit andere onderzoeken is gebleken dat mountainbikers een ongevalsrisico lopen van 0.6% per jaar en 1.1 ongeval per duizend uur op de bike. Omdat de ongevallen in driekwart van de gevallen slechts tot kleine blessures of verwondingen leiden, is er spraken van een ongevalsrisico van gemiddeld 0.15% per jaar. Overigens was er geen significant verschil te meten in het aantal ongevallen tussen beginnende rijders (minder dan een jaar ervaring) en ervaren rijders (meer dan vier jaar ervaring). Ook deelnemers aan wedstrijden hebben geen hogere kans op blessures dan niet-wedstrijdsrijders. Wel is het zo dat deelname aan downhillraces en dirt race-evenementen een verviervoudiging van het risico met zich meebrengt.

Voornaamste overige conclusies

 In de literatuur over het onderwerp’mountainbike-blessures’ zijn in allerlei deelstudies een aantal interessante en opvallende conclusies te vinden. In vergelijking met ander outdoorsporten of wielrennen op de weg is mountainbiken zeker niet gevaarlijk maar het aantal vergelijkende onderzoeken is beperkt deze conclusie mag zeker niet als waarheid worden aangenomen. Door de bank genomen vinden er over het algemeen slechts weinig zware ongevallen met fatale gevolgen plaats tijdens het mountainbiken. Technische verbeteringen aan kleding, helmen en de fietsen hebben een tweeledig effect. Enerzijds blijkt uit onderzoek dat bijvoorbeeld door het dragen van een helm het risico op overlijden of zwaar hoofdletsel met ruim 70% verminderd. Maar anderzijds heeft bijvoorbeeld het hebben van een steeds betere vering op fietsen tot gevolg dat de rijders hun eigen rijvaardigheden overschatten waardoor met te hoge snelheid wordt gereden en er zwaardere ongevallen plaatsvinden. Ook de introductie van klikpedalen heeft geleid tot een betere controle over de fiets maar ook tot een geheel nieuwe scala aan (knie)blessures indien de binding niet losschiet bij een valpartij. Onderbelicht in de meeste studies is het onderzoek naar interne verwondingen die soms in eerste instantie niet direct zichtbaar zijn maar wel levensbedreigend kunnen zijn. De meest voorkomende verwonding hierbij is een interne bloeding of een beschadiging van milt of nieren als gevolg van een zware impact-verwonding. De beruchtste veroorzaker is een omklappende stuur of een bar end.


Advertentie